Του Γιώργου Καρβουνιάρη
Λίγα πράγµατα αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα µιας εγκληµατικής ενέργειας όσο ο τρόπος που οι δράστες αποχωρούν από τη σκηνή. Το χρηµατοκιβώτιο που εγκαταλείφθηκε στα Νιφορέικα δεν πετάχτηκε άναρχα – τοποθετήθηκε σε σηµείο που εξυπηρετούσε τη γρήγορη έξοδο από την περιοχή. Μια λεπτοµέρεια που, για τους ερευνητές, δεν είναι απλώς χρήσιµη. Είναι αποκαλυπτική. Μιλά για ανθρώπους που κινούνται µε ψυχραιµία, που έχουν ασκηθεί σε αυτό που κάνουν και που δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη – εκτός από τα ίχνη που δεν υπολόγισαν.
Η βίαιη ληστεία σε βάρος µητέρας και κόρης στη Δυτική Αχαΐα δεν θύµιζε από την πρώτη στιγµή τυχαία εγκληµατική ενέργεια. Ο τρόπος εισβολής, η ταχύτητα εκτέλεσης, η στόχευση – όλα έδειχναν οµάδα που ήξερε τι αναζητούσε, πού θα το βρει και πώς θα φύγει. Οι δύο γυναίκες βίωσαν στιγµές τρόµου που δεν σβήνουν εύκολα. Και η πόλη, παρακολουθώντας να ξεδιπλώνεται η υπόθεση, άρχισε να καταλαβαίνει ότι δεν επρόκειτο για µια συνηθισµένη υπόθεση. Η ανεύρεση του χρηµατοκιβωτίου στις 29 Μαρτίου επιβεβαίωσε αυτή την εικόνα και ταυτόχρονα άνοιξε το πρώτο ουσιαστικό παράθυρο για την αστυνοµία.
Τα ευρήµατα που αλλάζουν το σκηνικό
Ένας περιπατητής εντόπισε το βαρύ µεταλλικό αντικείµενο στην παραλία το µεσηµέρι εκείνης της ηµέρας. Η ειδοποίηση των αρχών ήταν το έναυσµα για µια αυτοψία που απέδωσε περισσότερα από όσα αρχικά ανέµεναν οι ερευνητές. Το χρηµατοκιβώτιο µεταφέρθηκε στα εγκληµατολογικά εργαστήρια και εκεί βρέθηκε αυτό που οι αστυνοµικοί χαρακτηρίζουν «κλειδί» της υπόθεσης: γενετικό υλικό, DNA, που εφόσον αντιστοιχηθεί σε καταχωρηµένο προφίλ, µετατρέπει την έρευνα από αναζήτηση σε επιβεβαίωση.
Παράλληλα, το οπτικό υλικό από κάµερες ασφαλείας της ευρύτερης περιοχής επέτρεψε στις αρχές να ανασυνθέσουν µε χρονολογική ακρίβεια τις κινήσεις της οµάδας – πού βρισκόταν πριν από τη ληστεία, ποια διαδροµή ακολούθησε κατά την εκτέλεση, πού κατευθύνθηκε µετά. Η χαρτογράφηση αυτή δεν δίνει µόνο στοιχεία για την ταυτοποίηση – δίνει και εικόνα της λογικής που ακολούθησε η οµάδα, κάτι που βοηθά τους ερευνητές να κατανοήσουν αν πρόκειται για γνωστό εγκληµατικό µοτίβο µε παράλληλες υποθέσεις σε άλλες περιοχές της χώρας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν οι ερευνητές στον εντοπισµό του καταλύµατος που χρησιµοποίησε η οµάδα πριν από το «χτύπηµα». Το γεγονός ότι οι δράστες είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή σηµαίνει ότι υπήρξε επιτήρηση του στόχου, εκτίµηση του χρόνου και των συνθηκών, αναγνώριση των διαδροµών διαφυγής. Δεν πρόκειται για ευκαιριακή ληστεία που σχεδιάστηκε την τελευταία στιγµή. Πρόκειται για επιχείρηση µε φάση προετοιµασίας, φάση εκτέλεσης και προσχεδιασµένη φάση αποχώρησης. Η λέξη «επαγγελµατίες» χρησιµοποιείται συχνά άκριτα σε τέτοιες υποθέσεις. Εδώ φαίνεται να ταιριάζει.
Διεθνής διασύνδεση και εγχώριο δίκτυο
Το σενάριο που εξετάζουν οι αρχές είναι συγκεκριµένο και ανησυχητικό. Οι φυσικοί αυτουργοί ενδέχεται να ήρθαν από το εξωτερικό αποκλειστικά για τη συγκεκριµένη υπόθεση – ένα µοντέλο που εµφανίζεται µε αυξανόµενη συχνότητα σε στοχευµένες ληστείες κατοικιών σε επαρχιακές περιοχές της χώρας. Η επιλογή της Δυτικής Αχαΐας δεν ήταν τυχαία. Μικρότερη αστυνοµική παρουσία, λιγότερες κάµερες σε κρίσιµα σηµεία, πρόσβαση σε οδικούς άξονες που επιτρέπουν γρήγορη µετακίνηση εκτός περιοχής. Για µια οµάδα που κινείται µε αυτή τη λογική, η επιλογή τοποθεσίας δεν είναι τυχαία -είναι µέρος του σχεδίου.
Ταυτόχρονα, οι αρχές θεωρούν πιθανή τη συµµετοχή ντόπιων που παρείχαν πληροφορίες για τον στόχο. Η γνώση της διαµόρφωσης του σπιτιού, των συνηθειών των ενοίκων και των διαδροµών διαφυγής δεν αποκτάται από απόσταση και δεν αυτοσχεδιάζεται. Χρειάζεται κάποιον που γνωρίζει την περιοχή, που έχει παρατηρήσει τη ρουτίνα των στόχων, που µπορεί να δώσει απαντήσεις στις σωστές ερωτήσεις. Αυτή η πτυχή της έρευνας -ο εντοπισµός του ή των πληροφοριοδοτών- είναι εξίσου κρίσιµη µε την ταυτοποίηση των ίδιων των δραστών. Γιατί χωρίς εσωτερική πληροφόρηση, η επιχείρηση δεν θα είχε τη χειρουργική ακρίβεια που παρουσίασε.
Το συγκεκριµένο µοντέλο συνεργασίας -ξένοι εκτελεστές µε εγχώριο δίκτυο υποστήριξης- δεν αποτελεί νέο φαινόµενο στην Ελλάδα. Αστυνοµικές πηγές το έχουν εντοπίσει σε παρόµοιες υποθέσεις, όπου οµάδες από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης δρουν µε «τοπικό οδηγό» που γνωρίζει το έδαφος.
Η οµοιότητα µεθόδων σε διαφορετικές περιοχές εξετάζεται, καθώς πιθανή σύνδεση µε αντίστοιχα µοτίβα µπορεί να επιταχύνει την εξιχνίαση. Η προανάκριση συνεχίζεται µε µυστικότητα λόγω της ευαισθησίας. Διαρροές θα προειδοποιούσαν υπόπτους. Τα αποτελέσµατα των εξετάσεων αναµένονται, ενώ η εικόνα φαίνεται αρκετά σαφής ώστε να ενισχύει την αισιοδοξία. Μια µητέρα και κόρη περιµένουν απαντήσεις για όσα έζησαν µέσα στο ίδιο τους το σπίτι.
Το ιστορικό της υπόθεσης και η προανάκριση
Στις 29 Μαρτίου, ένας περιπατητής εντόπισε το βαρύ µεταλλικό αντικείµενο στην παραλία των Νιφορεΐκων και ειδοποίησε τις αρχές. Η αυτοψία που ακολούθησε από άνδρες του Τµήµατος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκληµάτων Δυτικής Αχαΐας απέδωσε κρίσιµα δεδοµένα: γενετικό υλικό που στάλθηκε στα εγκληµατολογικά εργαστήρια και οπτικό υλικό από κάµερες ασφαλείας της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, οι έρευνες οδήγησαν στον εντοπισµό του καταλύµατος που χρησιµοποίησαν οι δράστες πριν από τη ληστεία. Η προανάκριση διεξάγεται µε απόλυτη µυστικότητα, µε τις αρχές να εκτιµούν ότι τα ευρήµατα θα οδηγήσουν σύντοµα στην πλήρη ταυτοποίηση των υπευθύνων.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΟΛΟΓΟΣ
