γράφει ο Φωτόπουλος Δ. Γεώργιος-Γεωργάκης
Ἐν Καμενιάνοις τῆ 27η Φεβρουαρίου 2026
Προστασία Θεία Χάριτι του πολύπυρου και ιππόβοτου Άργους των Καμενιάνων
1. Εις απόστασιν τεσσάρων (4ων) περίπου χιλιομέτρων από το χωριό μας, τους Καμενιάνους Καλαβρύτων και Ν.Δ. αυτού ευρίσκεται η Πηγή Μεγάλης Βρύσης Καμενιάνων.
Τόπος συνδεδεμένος στενά με την Ιστορίαν και την Παράδοσιν, τόπος απείρου κάλλους, τόπος δασικής αναψυχής, χαρακτηρισμένος επισήμως από το Δασαρχείον Καλαβρύτων, το οποίον εξεπόνησε και υλοποίησε σχέδιον προστασίας της πηγής από πλημμύραν και στερεομεταφοράν εκ των υπερκειμένων εδαφικών εξάρσεων.
Η Πηγή Μεγάλης Βρύσης κατά τον Ιούνιον 1816 εχαρακτηρίσθη ως το μεγαλύτερον κεφαλόβρυσον του ποταμού Ερυμάνθου, από τον διερχόμενον εκείθεν Γάλλον ιατρόν περιηγητήν Πουκεβίλ.
Εκ της εν λόγω πηγής αρδεύονται αγροκτήματα πέντε (5) χωριών. Αρδεύεται τμήμα του πολύπυρου και ιππόβοτου Άργους των Καμενιάνων, κείμενον δεξιά του Τριβαδίου ἢ Ελουκού Ποταμού. *
Κατά τον εφετινόν χειμώνα η πηγή παρουσίασεν άφθονον ανάβλυσιν νεαρών υδάτων, ένεκα των παρατεταμένων βροχοπτώσεων. Όμως δεν ηδυνήθη να μας παρουσιάση το μεγαλείον της, ήτοι: την αφθονίαν αναβλύσεως των νεαρών υδάτων εκείνην της δεκαετίας τού 1940. Και τούτο διότι δεν έχομε πλούσιες χιονοπτώσεις κατά τις τελευταίες δεκαετίες, συμπαρομαρτούντων και άλλων συνθηκών και παραγόντων, όπως η λεηλασία του φυσικού περιβάλλοντος καθ’ οιονδήποτε τρόπον.
Το φυσικόν Περιβάλλον παίζει ῥόλον ρυθμιστικόν ή απορρυθμιστικόν αναλόγως.
Επιβάλλεται, όπως από το φυσικόν περιβάλλον εισπράττωμε τους τόκους και όχι το κεφάλαιον.

Εις την κοίτην του υδατορέματος της Πηγής Μεγάλης Βρύσης, το οποίον διέρχεται εν μέσω του Καμενιανίτικου πολύπυρου και ιππόβοτου Άργους και συμβάλλει με τον Τριβάδιον ἢ Ελουκόν ποταμόν εις θέσιν Μιντζίνο, εγγύς της επαύλεως οικογενείας Αυγουστή, παρατηρούμε το ακόλουθον αξιοσημείωτον:
Το επί σειράν αιώνων διαρρέον άφθονον πηγαίον ύδωρ – τύχη ἀγαθῆ – έχει δημιουργήσει αντιπλημμυρικήν προστασίαν διά τα παρακείμενα αγροκτήματα, ήτοι:
α. Ανάλογον βάθος και κλίσιν της κοίτης.
β. «Νεροφαγώματα» (= δημιουργίαν κοιλωμάτων) κάτω από τις όχθες.
γ. Τα «νεροφαγώματα», προϊόντος του χρόνου, υποστηρίζει και ισχυροποιεί το ριζικόν σύστημα της παροχθίου αυτοφυούς βλαστήσεως.
δ. Κατά το παρελθόν εις τα νεροφαγώματα αλιεύαμε ψάρια και χέλια.
ε. Όπως βλέπομε, το φυσικόν περιβάλλον εργάζεται αενάως για την προστασίαν του και την προσφοράν του εις τον άνθρωπον.

Όθεν επιβάλλεται, όπως ο άνθρωπος σέβεται το φυσικόν περιβάλλον, ήτοι:
(1) Από τους θερινούς μήνες να προβαίνη εις τον καθαρισμόν του υδατορέματος από φερτά και λοιπά υλικά και να μην περιμένη να πλημμυρίσουν οι καλλιέργειες και να πέση «το μάνα εξ ουρανού». «Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν».
(2) Εις περίπτωσιν καθαρισμού του υδατορέματος, διά μηχανήματος έργων, να καταβληθή προσπάθεια προστασίας οχθών και «νεροφαγωμάτων».
(3) Να μη γίνεται αυθαίρετος και ανεύθυνος ξύλευσις εγγύς του υδατορέματος.
(4) Οι διερχόμενοι από την μίαν όχθην του υδατορέματος εις την άλλην διά γεωργικών ελκυστήρων ἢ άλλων οχημάτων, να χρησιμοποιούν τα καθωρισμένα σημεία διελεύσεως, τα οποία οι πρόγονοί μας – εν σοφία – είχαν επιλέξει και είχαν διαμορφώσει καταλλήλως, έτσι ώστε να μην πλημμυρίζουν οι καλλιέργειες.
(5) Να μην παρεμβαίνουν εις τις όχθες του υδατορέματος, προς διάνοιξιν δρόμων διελεύσεως.

Αυτά για όσους μοιρολογούν το ἐν ζωῆ «σκεπαρνοσκοτωμένο παιδί», απολαμβάνοντες την ῥαστώνην των.
2. Ισχύουσα νομοθεσία.
Η πλημμύρα συγκαταλέγεται εις τις Έκτακτες Ανάγκες – Συμφορές Ειρηνικής Περιόδου, χωρίς αυτό να σημαίνη ότι δεν είναι δυνατόν να συμπλεύση και με πόλεμον (Ν. 3013/2002).
«Αναβάθμισις πολιτικής προστασίας», όπως διεμορφώθη μεταγενέστερα. Πέραν αυτού υπάγεται εις την κατηγορίαν ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ.
* 3. Ἒννοια ὃρων τινῶν.
Πολύπυρον και ιππόβοτον Άργος.
α. Άργος.
Λεπτομερής και ακριβής εξέτασις της Ομηρικής χρήσεως της λέξεως ἐν τῆ τοῦ Γλάδστωνος Πραγματεία «Hom Studies Achaeis § 8».
Ο Γλάδστων σχετίζει την λέξιν προς το αγρός ως αναφερομένην εις πεδινάς χώρας.
β. Πολύπυρος.
Βαθύπλουτος γη (Αισχύλου Ικέτιδες 555).
γ. Πυρός
Σίτος (Ομήρου Οδύσσεια Υ109).
(Αριστοφάνους Σφήκες 1405).
(Αριστοφάνους Όρνιθες 580).
δ. Βοτόν.
Βόσκημα κτήνος.
(Αισχύλου Αγαμέμνων 1415).
(Σοφοκλέους Τραχίνιαι 690).
(Ιλιάς Σ521).
Ασφαλώς ο Καμενιανίτικος κάμπος και η κοιλάς του Τριβαδίου ἢ Ελουκού ποταμού γενικώτερον είναι βαθύπλουτος γη, πλην το φυσικόν περιβάλλον άνευ της ανθρωπίνης παρεμβάσεως είναι αφιλόξενον. Εις ό,τι αφορά τα άλογα, τα οποία εδούλευαν ἐν αυτῆ, αντικατεστάθησαν από τα γεωργικά μηχανήματα.
Απήλθεν ανεπιστρεπτί η λαμπρά εκείνη εποχή, κατά την οποίαν οι νέοι του τόπου μας έβαινον ιππαστί και άδοντες μέσα εις τους κάμπους.

«Καιρός φέρνει τα λάχανα καιρός τα παραπούλια», κατά την Λαϊκήν παροιμίαν.

Φωτόπουλος Δ. Γεώργιος-Γεωργάκης
Εκ Μεγάλης Βρύσης Καμενιάνων Καλαβρύτων
